Bulimia to nie ‘zwykłe’ zaburzenie odżywiania, przejście na drastyczną dietę czy nadmierne objadanie się. Bulimia należy co prawda do kręgu zaburzeń odżywiania (Eating Disorder – ED), ale jej powstawanie powodowane jest zaburzeniami emocjonalnymi czy psychicznymi. Bulimia często zaczyna się objawiać w okresie dojrzewania. Bulimia u dziewczynek występuje w wieku 12 – 19 lat, natomiast bulimia u chłopców zdarza się niezwykle rzadko. Rozwój choroby można zaobserwować u ludzi, którzy mają 14-21 lat. Zdarzają się również przypadki dorosłych osób (szczególnie kobiet), u których zaobserwowano bulimię.
Jej główne symptomy to ataki kompulsywnego objadania się, po których pojawiają się silne wyrzuty sumienia prowadzące do wydalenia z organizmu zjedzonych produktów. Najczęściej odbywa się o poprzez prowokowanie wymiotów, nadmierne ćwiczenia fizyczne bądź stosowanie środków przeczyszczających. Mimo, że pozornie konsekwencje takiego zachowania mogą wydawać się niegroźne w porównaniu z np. drastycznym wychudzeniem obecnym w anoreksji, również ta choroba, nieleczona – prowadzi do wyniszczenia organizmu i śmierci.
Ale, ale…zaburzenia bulimiczne pochodzą z zaburzeń psychicznych i zamiast je rozwiązywać, prowadzą do jeszcze większych problemów emocjonalnych, takich jak: brak akceptacji, drażliwość, wyrzuty sumienia, obniżony nastrój, agresja, nerwica, depresja, apatia, obniżona samoocena, samoobiwinianie itp.
Ciężko jednoznacznie określić co bardziej szkodzi choremu, problemy fizyczne czy psychiczne związane z bulimią, gdyż są one ze sobą ściśle powiązane a zarówno jedne jak i drugie są bardzo groźne i niebezpieczne da zdrowia.
Bulimia powoduje liczne niekorzystne konsekwencje somatyczne. Należy tu wymienić zaburzenia wodno-elektrolitowe, deficyty witaminowe, zaburzenia kardiologiczne, endokrynologiczne. Zdarzają się też problemy stomatologiczne i dermatologiczne (m.in. rozstępy). Jednym z groźnych powikłań bulimii mogą być napady drgawek.
Powikłania fizyczne, opisane dokładniej poniżej, wynikają z prowokowania wymiotów oraz z nadmiernie częstego stosowania środków chemicznych działających przeczyszczająco i moczopędnie:
• zaburzenia pracy serca takie jak niewydolność czy palpitacje, powiązane z brakiem równowagi elektrolitycznej w organizmie (niedobry sodu, potasu czy chlorku). Na zaburzenia tej równowagi wpływają głównie wymioty oraz środki przeczyszczające, co zwiększa również ryzyko omdlenia i zawrotów głowy,
• opuchnięcia nóg – pojawiają się w momencie kiedy w organizmie gromadzi się zbyt dużo wody. Jest to reakcja ciała osoby chorującej na bulimię, która przez pewien czas powstrzymuje się od wymiotów – przyzwyczajony do nich organizm nie potrafi poradzić sobie z nadmiarem płynów. Rozsądnym i jedynym wyjściem jest przeczekanie takiej sytuacji – po około tygodniu przyjmowania optymalnej dziennej dawki płynów organizm osiągnie równowagę,
• choroby zębów i jamy ustnej – częste wymioty powodują, że kwasy żołądkowe znajdują się w obrębie jamy ustnej niekorzystnie na nią oddziałując. Powodują bowiem erozję szkliwa oraz próchnicę. Dodatkowo, prowokowanie wymiotów sprzyja pojawianiu się nieustanego odruchu wymiotnego, mechaniczne drażnienie okolic jamy ustnej wpływa też na powiększenie ślinianek i bóle gardła,
• zaburzenia układu pokarmowego – zaburzenia w obrębie tego układu są najgroźniejsza dla zdrowa grupą powikłań. Częste wymioty mogą powodować pęknięcie przełyku czy żołądka, co prowadzi do śmierci, bądź wymagają natychmiastowej interwencji lekarskiej. Dodatkowo, często u osób cierpiących na bulimię pojawiają się wzdęcia, bóle brzucha, krwawienia przełyku, choroby trzustki. Zaburzenia te spowodowane są osłabieniem żołądka, które prowadzi do spontanicznego wydostawania się z niego kwasu żołądkowego, który negatywnie oddziałuje na pozostałe narządy,
• uszkodzenia jelita grubego – poprzez częste stosowanie środków przeczyszczających osłabia się naturalna praca jelita, co prowadzi do zaparć, uszkodzeń jelita, żylaków, a nawet do tzw. wypadnięcia tego narządu,
• uszkodzenia płuc – niekiedy u osób z bulimia kwas żołądkowy, wydostający się podczas wymiotowania z żołądka trafia do płuc, powodując ich znaczne uszkodzenie – wypala je, powoduje infekcje i zapalenia, co także jest niezmiernie groźne dla zdrowia,
Statyki dotyczące osób chorych na bulimię nie są dokładne, ponieważ mały procent chorych zgłasza się do lekarza na pierwszym etapie choroby. Ze znanych lekarzom przypadków ok. 2 proc. osób umiera.
Bulimię ciężko zauważyć ‘gołym okiem’, gdyż waga osób chorych na to zaburzenie odżywiania jest najczęściej normalna.
Jak zaznaczyliśmy na wstępie bulimia tworzy się poprzez zaburzone emocje. Najczęstszymi przyczynami bulimii u młodych osób są:
 brak akceptacji własnego ciała oraz wyglądu;
 brak akceptacji ze strony rówieśników;
 brak zainteresowania ze strony rodziców;
 problemy w domu (choroba rodzica czy brak pieniędzy)
 alkoholizm rodzica bądź rodziców
 niespełniona miłość
 odstawanie od rówieśników
 agresja czy przemoc w domu
 przeżyta trauma: utrata bliskiej osoby, śmierć członka rodziny, niebezpieczny wypadek, a nawet napaść słowną.
Bulimia może rozpocząć się również w niewinny sposób, od chęci zrzucenia kilku zbędnych kilogramów, gdyż w taki sposób chory zaczyna swoją przygodę z rygorystycznymi dietami, obcinaniem kalorii, eliminacja produktów spożywczych, nadmiernym wysiłkiem fizycznym, zamienianiem pożywienia alkoholem, który wycisz poczucie głodu (na chwile!). Taka chęć zrzucenia tych kilku kilogramów powodowana jest niestety najczęściej fałszywymi wyobrażeniami na temat wyglądu fizycznego, kreowanymi przez osoby medialne.
Co z leczeniem?
Motywacja pacjenta w leczeniu bulimii jest niezwykle ważna, ponieważ bulimik / bulimiczka sam musi zrozumieć, że ma poważny problem. W leczeniu bulimii można stosować dwie metody, które łączą się ze sobą i należy je stosować razem:
• Farmakoterapię: bulimik dostaje leki przeciwdepresyjne, które regulują patologiczne zachowania pacjenta.
• Psychoterapię: bulimik uczestniczy w sesjach indywidualnych i rodzinnych.
Terapie mają na celu zahamowanie nienaturalnych sposobów radzenia sobie z emocjami, zmiany postrzegania własnego wyglądu oraz zmiany sposobu odżywiania. Psychoterapia może być połączona z wizytami u dietetyka, który pomaga zregenerować obciążony układ pokarmowy.
Droga do wyzdrowienia jest bardzo trudna, gdyż osoba chora musi na nowo nauczyć się żyć, bo życie jest emocja, a bulimia choroba emocji. Jeśli jednak osoba chora naprawdę chce zacząć nowe ‘tu i teraz’ poprzez sumienna prace nad sobą i swoimi emocjami, jest w stanie w szybkim czasie wyjść z tej dysfunkcji i znowu poczuć się wolną.
O bulimii i innych zaburzeniach odżywiania będziemy pisać w kolejnych artykułach z uwag na fakt, ze amerykańska prasa tygodniowo informuje o kolejnych zgonach osób cierpiących na zaburzenia odżywiania, a w naszym kraju te temat wydaje się nadal być tabu, czego rezultatem jest, że internetowe czaty i kafeterie roją się od anonimowych wyznań nie radzących sobie ze swoim zaburzeniem ludzi – kobiet, mężczyzn, dziewczyn, chłopców – popadających w coraz to większe dysfunkcje, leczone przez rodzinnych lekarzy jako depresje, nerwice, zmęczenia czy przepracowania. W kolejnych częściach opisze przypadek dziewczyny, która w wieku 16 lat zaczęła szukać pomocy u lekarza domowego, ten jednak stwierdzając, ze ‘wymyśla i wmawia sobie i przesadza’ popchnął ją w jeszcze głębsze zaburzenia, inna kobieta opowiada jak alkoholizm jej rodziców zniszczył jej zdrowie, a jeden z mężczyzn, borykających się z bulimią, opowiada jak przez jego chorobę skończyło się jego małżeństwo, utracił dobra prace, a następnie próbował popełnić samobójstwo.