Kontrola, kontrola, kontrola…

To popularna metoda, często o niej słyszę. Jak to działa? Zaczynamy od wyrażenia swoich oczekiwań. Następnie ustalamy jakiś termin i/lub zapowiadamy konsekwencje niespełnienia wspomnianych wcześniej oczekiwań. Zwykle wygląda to tak:

  • Jeśli nie zrobisz … (tu rodzic podaje CEL, oczywiście swój własny, a nie dziecka), to wtedy … (tu rodzic zapowiada KONSEKWENCJE)”, np. „Jeśli nie dostaniesz co najmniej czwórki z tej klasówki, to w weekend nigdzie nie wychodzisz”, lub: „Jak w tym roku nie przyłożysz się do nauki, to możesz zapomnieć o tym, że dostaniesz się na studia…”

Można jeszcze tak:

  • Albo … (tu rodzic formułuje OCZEKIWANIE), albo … (tu rodzic zapowiada SANKCJE)”, np. „Albo natychmiast siadasz do lekcji, albo masz szlaban na komputer”.

Znacie to? Ja znam. Chyba każdy z nas słyszał kiedyś coś takiego. I wiele osób twierdzi, że to działa. Ale ta metoda motywowania zabija motywację wewnętrzną. Spójrzmy na to oczami osoby motywowanej: tak naprawdę w opisywanej sytuacji nie ma ona zbyt dużego wyboru – może się dostosować albo zbuntować.

Na krótką metę ten sposób motywowania może się sprawdzać, ale w dłuższej perspektywie zaczyna zgrzytać – ile bowiem można robić różne rzeczy czując się do nich przymuszanym? Wewnętrzna niezgoda może narastać prowadząc do zniechęcenia i stanowiąc zarzewie konfliktu.

Co się zatem sprawdzi lepiej?

Jak już wcześniej pisałem w tekście o motywacji wewnętrznej, lubimy mieć poczucie wpływu na to, co się z nami dzieje. Idąc tym torem można spróbować tak:

  • Powiedz o swoich oczekiwaniach. Możesz też dodać czemu Twoim zdaniem jest to ważne, np: „Po wakacjach zaczynasz naukę w maturalnej klasie i moim zdaniem dobrze by było, gdybyś uczył się teraz bardziej regularnie niż dotychczas”.
  • Strzeż się tekstów typu „Zobaczysz jeszcze, że mam rację” czy „Ja w twoim wieku…” albo „Masz się słuchać i już!”. Takie teksty SZKODZĄ!
  • Zapytaj o zdanie na omawiany temat i pomysły na wprowadzenie tego w życie„A co Ty o tym myślisz? Masz jakieś pomysły jak się za to zabrać?”
  • Skoro już zapytałeś o zdanie, uwzględnij je ustalając z drugą osobą plan działania – bez tego elementu wspólnego ustalania ta metoda nie zadziała.

Czemu w ten sposób? Ponieważ daje to poczucie wpływu osobie motywowanej oraz buduje bardziej partnerski sposób komunikacji. A to z kolei sprzyja zwiększeniu zaangażowania w daną czynność. Łatwiej bowiem zabrać się za coś, co ustalimy samemu niż za coś, co zostało nam odgórnie narzucone.

I jeszcze jedno na koniec: w przypadku dorosłych działa to tak samo!